Ανάγκη αλλαγής του ποινικού κώδικα για τα «εγκλήματα κατά της τιμής»

Στου elawyer διαβάζουμε για ένα ακόμη χαστούκι από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου κατά της ελληνικής δικαιοσύνης. Αυτό προστίθεται σε άλλα πέντε για το ίδιο θέμα:

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_1_08/02/2008_258576

Δεν είμαι νομικός και έτσι δεν ξέρω αν φταίνε οι δικαστές ή το νομικό πλαίσιο. Έριξα όμως μια ματιά στον Ποινικό Κώδικα, και συγκεκριμένα στο 21o κεφάλαιο με τίτλο «Εγκλήματα κατά της τιμής»:

ΕΙΚΟΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΤΙΜΗΣ

Άρθρο 361

Εξύβριση

1. Όποιος, εκτός από τις περιπτώσεις της δυσφήμησης (άρθρα 362 και 363), προσβάλλει την τιμή άλλου με λόγο ή με έργο ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι ενός έτους ή με χρηματική ποινή. Η χρηματική ποινή μπορεί να επιβληθεί και μαζί με την ποινή της φυλάκισης.

2. Όταν η προσβολή της τιμής δεν είναι ιδιαίτερα βαριά αν ληφθούν υπόψη οι περιστάσεις και το πρόσωπο του ατόμου που προσβλήθηκε, ο υπαίτιος τιμωρείται με κράτηση ή με πρόστιμο.

3. Η διάταξη της παρ.3 του άρθρου 308 έχει και σ’ αυτή την περίπτωση εφαρμογή.

Άρθρο 361Α

Απρόκλητη έμπρακτη εξύβριση

1. Με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών τιμωρείται η έμπρακτη εξύβριση (άρθρο 361 παρ.1), αν έγινε χωρίς πρόκληση από τον παθόντα.

2. Αν στην πράξη της προηγούμενης παραγράφου συμμετείχαν δύο ή περισσότεροι, επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών.

Άρθρο 362

Δυσφήμηση

Όποιος με οποιονδήποτε τρόπο ενώπιον τρίτου ισχυρίζεται ή διαδίδει για κάποιον άλλον γεγονός που μπορεί να βλάψει την τιμή ή την υπόληψή του τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι δύο ετών ή με χρηματική ποινή. Η χρηματική ποινή μπορεί να επιβληθεί και μαζί με την ποινή φυλάκισης.

Άρθρο 363

Συκοφαντική δυσφήμηση

Αν στην περίπτωση του άρθρου 362, το γεγονός είναι ψευδές και ο υπαίτιος γνώριζε ότι αυτό είναι ψευδές τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών. μαζί με τη φυλάκιση μπορεί να επιβληθεί και χρηματική ποινή. Μπορεί επίσης να επιβληθεί και στέρηση των πολιτικών δικαιωμάτων κατά το άρθρο 63.

Άρθρο 364

Δυσφήμηση ανώνυμης εταιρείας

1. Όποιος ισχυρίζεται με οποιοδήποτε τρόπο ενώπιον τρίτου ή διαδίδει για ανώνυμη εταιρεία ορισμένο γεγονός που είναι σχετικό με τις επιχειρήσεις, την οικονομική κατάσταση ή γενικά τις εργασίες της ή με τα πρόσωπα που τη διοικούν ή την διευθύνουν και που μπορεί να βλάψει την εμπιστοσύνη του κοινού στην εταιρεία και γενικά στις επιχειρήσεις της, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι ενός έτους ή με χρηματική ποινή.

2. Δεν τιμωρείται ο κατηγορούμενος αν αποδείξει την αλήθεια του γεγονότος που ισχυρίστηκε ή διέδωσε.

3. Αν ο κατηγορούμενος γνώριζε ότι το γεγονός που ισχυρίστηκε ή διέδωσε είναι ψευδές τιμωρείται με φυλάκιση.

Άρθρο 365

Προσβολή της μνήμης νεκρού

Όποιος προσβάλλει τη μνήμη νεκρού με βάναυση ή κακόβουλη εξύβριση ή με συκοφαντική δυσφήμηση (άρθρ. 363) τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι έξι μηνών.

Άρθρο 366

Γενικές διατάξεις

1. Αν το γεγονός του άρθρου 362 είναι αληθινό, η πράξη μένει ατιμώρητη. Η απόδειξη όμως της αλήθειας του γεγονότος απαγορεύεται όταν αυτό αφορά αποκλειστικά σχέσεις του οικογενειακού ή του ιδιωτικού βίου που δεν θίγουν το δημόσιο συμφέρον και ο ισχυρισμός ή η διάδοση έγιναν κακόβουλα.

2. Αν στις περιπτώσεις των άρθρων 362, 363, 364 και 365 το γεγονός που ισχυρίστηκε ή διέδωσε ο υπαίτιος είναι πράξη αξιόποινη για την οποία ασκήθηκε δικαστική δίωξη αναστέλλεται η δίκη για τη δυσφήμηση έως το τέλος της ποινικής δίωξης. θεωρείται αποδεδειγμένο ότι το γεγονός που αφορά τη δυσφήμηση είναι αληθινό αν η απόφαση είναι καταδικαστική και ψευδές αν η απόφαση είναι αθωωτική και στηρίζεται στο ότι δεν αποδείχθηκε ότι το πρόσωπο που είχε δυσφημιστεί τέλεσε την αξιόποινη πράξη.

3. Η απόδειξη της αλήθειας του γεγονότος που αφορά τη δυσφήμηση δεν αποκλείει την τιμωρία για εξύβριση αν από το τρόπο που εκδηλώθηκε ή από τις περιστάσεις υπό τις οποίες τελέστηκε η δυσφήμηση προκύπτει σκοπός εξύβρισης.

Άρθρο 367

1. Δεν αποτελούν άδικη πράξη: α) οι δυσμενείς κρίσεις για επιστημονικές, καλλιτεχνικές ή επαγγελματικές εργασίες. β) οι δυσμενείς εκφράσεις που περιέχονται σε έγγραφο δημόσιας αρχής για αντικείμενα που ανάγονται στο κύκλο της υπηρεσίας της, καθώς και γ) οι εκδηλώσεις που γίνονται για την εκτέλεση νόμιμων καθηκόντων, την άσκηση νόμιμης εξουσίας ή για τη διαφύλαξη (προστασία) δικαιώματος ή από άλλο δικαιολογημένο ενδιαφέρον ή δ) σε ανάλογες περιπτώσεις.

2. Η προηγούμενη διάταξη δεν εφαρμόζεται: α) όταν οι παραπάνω κρίσεις και εκδηλώσεις περιέχουν τα συστατικά στοιχεία της πράξης του άρθρου 363 καθώς και β) όταν από τον τρόπο της εκδήλωσης ή από της περιστάσεις υπό τις οποίες τελέστηκε η πράξη, προκύπτει σκοπός εξύβρισης.

Άρθρο 368

Έγκληση

1. Στις περιπτώσεις των άρθρων 361, 362, 363, 364 και 365 η ποινική δίωξη ασκείται μόνο ύστερα από έγκληση.

2. Στην περίπτωση του άρθ.365 δικαίωμα να υποβάλλουν έγκληση έχουν ο σύζυγος που έζησε και τα παιδιά του νεκρού, και αν αυτοί δεν υπάρχουν, οι γονείς και οι αδελφοί του. Στην περίπτωση του άρθρου 364, δικαίωμα να υποβάλει έγκληση έχει το διοικητικό συμβούλιο και όποιος άλλος έχει ουσιώδες έννομο συμφέρον.

3. Αν ο παθών είναι δημόσιος υπάλληλος και η πράξη συνέβη κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας του ή για λόγους σχετικούς με την εκτέλεσή της έχουν επίσης δικαίωμα να υποβάλουν έγκληση η προϊσταμένη του αρχή και ο αρμόδιος υπουργός.

Άρθρο 369

Δημοσίευση της απόφασης

1. Η παρ.3 του άρθρου 229 έχει εφαρμογή και στις περιπτώσεις των άρθρων 361, 362, 363, 364 και 365 υπέρ εκείνου που υπέβαλε την έγκληση. η προθεσμία για τη δημοσίευση της απόφασης αρχίζει από την επίδοσή της σ’ αυτόν. Αν η πράξη τελέστηκε με δημοσίευμα στον τύπο, η δημοσίευση πρέπει να γίνει με την καταχώρηση σε εφημερίδα τουλάχιστον του σκεπτικού και του διατακτικού της απόφασης.

2. Ο εκδότης της εφημερίδας ή του περιοδικού όπου καταχωρίστηκε το δημοσίευμα που προκάλεσε την καταδίκη, οφείλει να καταχωρήσει στο έντυπό του ολόκληρη την απόφαση μέσα σε οκτώ ημέρες αφότου του επιδόθηκε στην ίδια θέση και με τα ίδια στοιχεία, όπως καταχωρίστηκε και το υβριστικό δημοσίευμα. αλλιώς υποβάλλεται σε φυλάκιση μέχρι ενός έτους ή σε χρηματική ποινή.

Κατά τη γνώμη μου όλο το κεφάλαιο είναι για πέταμα εκτός από το άρθρο 363 για τη συκοφαντική δυσφήμιση. Το υπόλοιπο είναι αλλοπρόσαλλο. Π.χ. το άρθρο 362 μιλάει για απλή δυσφήμιση. Παρακάτω το άρθρο 366 λέει ότι αν το γεγονός είναι αληθές, τότε δεν υπάρχει αδίκημα. Μα, αν το γεγονός δεν είναι αληθές, τότε εμπίπτει στο άρθρο 363. Κάθε φορά που κρίνεις αρνητικά ένα δημόσιο πρόσωπο, είτε είναι βουλευτής, είτε είναι πανεπιστημιακός, ή ότιδήποτε άλλο, αναπόφευκτα το δυσφημείς. Αυτό είναι ποινικά κολάσιμο; Προς Θεού. Και γιατί χρειάζεται ειδικό άρθρο για τις ανώνυμες εταιρείες; Επίσης θεωρώ απαράδεκτη την ποινικοποίηση της εξύβρισης. Η εξύβριση εμπίπτει καθαρά στην ελευθερία της έκφρασης.

Όπως έχει διαπιστωθεί σε φιλελεύθερα μπλογκ στο παρελθόν (δεν θυμάμαι τους συνδέσμους), στην Ελλάδα δεν εκτιμάται επαρκώς η ελευθερία του λόγου. Η «τιμή» ενός άτιμου προστατεύεται περισσότερο από την ελευθερία έκφρασης ενός έντιμου. Αυτό το νομικό πλαίσιο είναι ό,τι πρέπει για την διατήρηση και εξάπλωση της διαφθοράς, γιατί επιτρέπει το φαινόμενο να τιμωρείται ο καταγγέλων περισσότερο από τον καταγγελόμενο.

Τι κάνει ο νομικός μας κλάδος; Οι πανεπιστημιακοί, οι δικηγορικοί σύλλογοι, το Υπουργείο Δικαιοσύνης; Γιατί δεν παίρνουν πρωτοβουλίες για να σταματήσει πια αυτός ο διασυρμός της χώρας στα ευρωπαϊκά δικαστήρια;

12 Σχόλια to “Ανάγκη αλλαγής του ποινικού κώδικα για τα «εγκλήματα κατά της τιμής»”

  1. Αθανάσιος Αναγνωστόπουλος Says:

    Θέμη,

    «Π.χ. το άρθρο 362 μιλάει για απλή δυσφήμιση. Παρακάτω το άρθρο 366 λέει ότι αν το γεγονός είναι αληθές, τότε δεν υπάρχει αδίκημα. Μα, αν το γεγονός δεν είναι αληθές, τότε εμπίπτει στο άρθρο 363.»

    Όχι, συκοφαντική είναι αν ο δράστης γνωρίζει το ψεύδος, αν δεν το γνωρίζει είναι απλή του 362.

    «Κάθε φορά που κρίνεις αρνητικά ένα δημόσιο πρόσωπο, είτε είναι βουλευτής, είτε είναι πανεπιστημιακός, ή ότιδήποτε άλλο, αναπόφευκτα το δυσφημείς. Αυτό είναι ποινικά κολάσιμο;»

    Όχι βέβαια. Δυσφήμηση είναι η διάδοση γεγονότος (π.χ. ο Λαζαρίδης τα παίρνει χοντρά), όχι η διατύπωση αξιολογικής κρίσης επί γεγονότων (π.χ. ο Λαζαρίδης είναι αναξιόπιστος και ασήμαντος επιστημονικά). Η δεύτερη απλώς δεν μπορεί να είναι εξυβριστική, όλα τα άλλα επιτρέπονται.

    «θεωρώ απαράδεκτη την ποινικοποίηση της εξύβρισης. Η εξύβριση εμπίπτει καθαρά στην ελευθερία της έκφρασης.»

    Τέτοιες διατάξεις υπάρχουν σε όλες τις ποινικές νομοθεσίες του κόσμου. Λιμπερτάριαν είσαι;🙂

    Όσο για τον διασυρμό: «επίορκος» βάσει των ελληνικών που γνωρίζω εγώ σημαίνει ξεκάθαρα ισχυρισμό περί γεγονότος, όταν μιλάμε για ένα δικαστικό. Σημαίνει ότι είναι ένοχος δωροδοκίας, κατάχρησης εξουσίας ή κάποιου τέτοιου πράγματος. Δυσφήμηση λοιπόν. Το δικαστήριο της ουσίας διέκρινε σκοπό εξύβρισης, αφού δέχθηκε ότι τα πραγματικά περιστατικά ήταν όντως αληθή. Είπε δηλαδή, εντάξει, δεν υπάρχει δυσφήμηση, αλλά όπως το είπες ήθελες να τον εξυβρίσης. Όντως υπερβολική η καταδίκη. Όσο για τον «καραγκιόζη», δεν έχω πρόβλημα, αρκεί να μην εννοούν οι καραγκιόζηδες του ΕΔΔΑ ότι οι δημοσιογράφοι μπορούν να χρησιμοποιούν λέξεις που εμείς οι υπόλοιποι ραγιάδες δεν μπορούμε.

  2. PERIS Says:

    ΔΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΙΜΩΡΕΙΤΕ ΚΑΝΕΙΣ ΜΑ ΚΑΝΕΙΣ ΓΙΑ ΕΞΥΒΡΙΣΗ ΜΕΣΩ ΤΗΛΕΦΩΝΟΥ. ΓΙΑΤΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΟΛΕΣ ΤΕΤΟΙΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟ ΚΑΚΚΟΜΟΙΡΑ ΚΟΡΙΤΣΑΚΙΑ ΠΟΥ ΠΑΝΕ ΚΑΙ ΚΑΝΟΥΝ ΜΗΝΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑΧΑ ΟΤΙ ΘΗΧΤΙΚΑΝ. ΑΥΤΟΣ Ο ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΕΞΥΒΡΙΣΗΣ ΜΕΣΩ ΤΗΛΕΦΩΝΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΛΑΞΕΙ ΑΜΕΣΑ ΓΙΑΤΙ ΚΑΤΑ ΠΡΟΤΩΝ ΔΕ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΣΙΓΟΥΡΟΣ ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΕΝΑ ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΣΕ ΤΙ ΟΝΟΜΑ ΕΙΝΑΙ ΔΗΛΟΜΕΝΟ ΔΕ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΞΕΡΕΙΣ ΠΟΙΟΣ ΚΑΝΕΙ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΤΕ ΚΑΙ ΜΕ ΠΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΔΕΥΤΕΡΟΝ ΟΙ ΦΩΝΗ ΑΠΟ ΤΟ ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΜΕ ΤΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΕ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΙΔΙΑ ΟΠΩΣ ΙΣΧΥΡΙΖΟΝΤΕ ΚΑΠΟΙΑ ΑΤΟΜΑ ΟΤΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΑΡΣΗ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ. ΕΠΙΠΛΕΩΝ ΜΙΑ ΕΞΥΒΡΙΣΗ ΣΗΜΕΡΑ ΓΙΑ ΝΑ ΠΑΡΑΓΡΑΦΕΙ ΚΑΝΕΙ ΜΕΧΡΙ 5 ΧΡΟΝΙΑ ΕΝΩ ΟΤΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΞΥΒΡΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΤΥΠΟ ΠΑΡΑΓΡΑΦΕΤΕ ΜΕΣΑ ΣΕ 18 ΜΟΛΙΣ ΜΗΝΕΣ ΑΥΤΟ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΛΑΞΕΙ ΚΑΙ Η ΕΞΥΒΡΙΣΗ ΤΕΤ Α ΤΕΤ ΝΑ ΠΑΡΑΓΡΑΦΕΤΕ ΜΕΣΑ ΣΕ 6 ΜΗΝΕΣ.

  3. Θεμης Λαζαριδης Says:

    http://www.nature.com/nature/journal/v459/n7248/full/459751a.html

    «At the heart of the issue sits the burden of proof of unjustified defamation. In the United States, aggrieved ‘claimants’ who believe that a book, magazine or newspaper has significantly damaged their reputations without justification generally have to prove to the courts that the allegations are false. In Britain, the author and publisher (assuming both are sued) have to prove that the allegations are true. Also critical to the outcome is an interpretation by the court of the meaning in the mind of a reasonable person of what was originally published.»

  4. anvnymos Says:

    τωρα με την γνωματευση του σανιδα με το παραμικρο ολοι θα κανουν μυνησεις και η αρση ειναι θεμα ημερων!!! αληθεια για συκοφαντικη δυσφιμιση η ποινη τι ποσο μπορει να αγγιξει?

  5. jim27 Says:

    Μόνο που ο κάθε Σανιδάς δε μπορεί να αλάξει το σύνταγμα και τη νομοθεσία. Οπώτε ακόμα και άρση να γίνεται με το παραμικρό θα υπάρχουν συνοδευτικές μυνήσεις κατά των εταιριών απο όσους τους έγινε η άρση απορρήτου και στο κάθε εισαγγελέα που εκδείδει τις εντολές.

  6. anwnimos Says:

    γιατι νομιζω οτι θα γινει μπαχαλο στα δικαστηρια!!! Εχει εφαρμοστει αυτη η γνωματευση ξερετε? μου φαινετε η ελευθερια γνωμης παει περιπατο!!!

  7. Θεμης Λαζαριδης Says:

    http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=28/01/2010&id=125945

    Μηνύσεις για συκοφαντική δυσφήμηση ποδηγετούν τον Τύπο!

  8. anonimos Says:

    παιδια αυτα ειναι λεπτα θεματα, υπαρχουν περιπτωσεις που καποιος χρηστης λεει την αποψη του για ενα συγκεκριμενο προσωπο ή επιχειρηση, δεν γινεται να φοβαται μετα μηπως κ του ερθει μια μυνηση στην πορτα για συκοφαντια. Καποιος κυριος στην πολη μου, αγορασε κατι απο ενα συγκεκριμενο μαγαζι που δεν του φανηκε αυθεντικο, και το κατηγγειλε σε ενα site. τωρα ο επιχειρηματιας τρεχει στις αστυνομιες και στους δικηγορους για να τον εντοπισει κ να τον μυνησει. Ελεος δηλαδη. Αυτο ειναι παράλογο. Εσεις εχετε ακουσει αν η γνωματευση του Σανιδα εχει εφαρμοστει? γινεται η γνωματευση να μπει πανω απο τον νομο?

  9. anwnimos... Says:

    Ο Σανιδάς είναι πια παρελθόν, όπως και η γνωμάτευση του.

  10. kiki Says:

    kalispera sas, proxthes eixa enan kauga me tous geitones mou kai tous milisa asxima..akolouthise kavgas me apotelesma simera na me kalesoun apo tin astinomia (makari na min exoun kanei minisi). ipirxan sto parelthon teroiou eidous kaugades opou oi idioi eixan anaferthei se emena kai tin oikogeneia mou me asxima logia!! kata poso mporo na vgo apo ayto to symban xoris na exo provlimata me ton nomo kai xoris na ftasoume sto simeio na ginoun dikastiria?
    euxaristo

  11. Θεμης Λαζαριδης Says:

    Εκτός από τον ποινικό κώδικα υπάρχει και ο αστικός κώδικας, που δίνει βάση για γελοίες αγωγές όπως αυτή του Τσουκάτου:

    http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=168124

    Αν και αυτή η αγωγή δεν απορριφθεί από τη δικαιοσύνη θα χάσω πάσα ιδέα.

    Είναι απίστευτο το θράσος ορισμένων.

  12. AAT Says:

    Η εξωδικαστική επίλυση των διαφορών ίσως να είναι μια καλή λύση:
    http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artID=4577186

    Απαιτούνται όμως αλλαγές τόσο στο θεσμικό πλαίσιο όσο και στις νοοτροπίες (από την άλλη όμως, πρέπει να «ζήσουν» και οι υπεράριθμοι δικηγόροι).

Τα σχόλια είναι κλειστά.


Αρέσει σε %d bloggers: