Φιλελευθερισμός vs Νεοφιλελευθερισμός

Βασική προϋπόθεση σοβαρού πολιτικού διαλόγου είναι η χρήση λέξεων με ξεκάθαρο νόημα. Αυτή η προϋπόθεση δεν υφίσταται στην ελληνική πολιτική σκηνή. Κλασσικό παράδειγμα η λέξη «νεοφιλελεύθερος». Οτιδήποτε δεν ταιριάζει στη σοβιετική, κρατικιστική κοσμοθεωρία της παραδοσιακής αριστεράς στηλιτεύεται ως «νεοφιλελευθερισμός». Μέχρι και οι αυτονόητες ρυθμίσεις Γιαννάκου στα πανεπιστήμια κατηγορήθηκαν ως …νεοφιλελεύθερες! Το πιο πιθανό είναι ότι δεν πρόκειται για λάθος αλλά για σκόπιμη παραπλάνηση: η παλαιολιθική αριστερά προσπαθεί να διαβάλει κάθε μέτρο εκσυγχρονισμού της χώρας συνδέοντάς το με τις πολιτικές του Ρήγκαν και της Θάτσερ.

Γκουρού του νεοφιλελευθερισμού στην Ελλάδα θεωρείται από πολλούς ο αξιότιμος κ. Στέφανος Μάνος. Το τι έχει ακούσει αυτός ο άνθρωπος δεν λέγεται. Κι όμως, σε πρόσφατο άρθρο στο νέο του μπλογκ ο «νεοφιλελεύθερος» κ. Μάνος υποστηρίζει την εφαρμογή του νόμου για το κατώτατο ημερομίσθιο. Ορισμένοι σχολιαστές μάλιστα του επιτίθενται, λέγοντας του ότι ένας φιλελεύθερος θα έπρεπε να είναι αντίθετος στον κατώτατο μισθό.

Πρέπει λοιπόν να γίνει ένα ξεκαθάρισμα εννοιών. Δεν είμαι ειδικός, για αυτό παρακαλώ να με διορθώσετε αν κάνω λάθος. Κατά τη γνώμη μου:

Νεοφιλελεύθερος είναι κάποιος που πιστεύει στην ελαχιστοποίηση του κράτους. Ο κύριος θεωρητικός της ιδεολογίας αυτής ήταν ο Milton Friedman. Ως παράδειγμα αναφέρω το ιστολόγιο Liberal Daltons, το οποίο δηλώνει ως πολιτική του πλατφόρμα: This blog supports reducing the size, scope and power of government at all levels and on all issues, and opposes increasing the size, scope or power of government at any level or for any purpose. Η Τζένη που γράφει στο μπλογκ αυτό είναι και αυτή παράδειγμα νεοφιλελεύθερου. Εγώ προσωπικά διαφωνώ με την παραπάνω πρόταση.

Φιλελεύθερος είναι κάποιος που πιστεύει στην ιδιωτική πρωτοβουλία, στο πρωτείο του ατόμου, στην αξία του ανταγωνισμού και της ελεύθερης αγοράς, αλλά δεν αρνείται το σημαντικό ρυθμιστικό ρόλο του κράτους, ούτε και αρνείται την παρέμβαση του κράτους με σκοπό την άμβλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων ή την προστασία των εργαζομένων από την εκμετάλλευση (όπως π.χ. με το θεσμό του κατώτατου μισθού). Αυτή είναι και η προσωπική μου άποψη. Αυτή είναι η ιδεολογία του αμερικανικού liberalism. Αυτή είναι η ιδεολογία του Popper, του Hayek, του Rawls.

Πρέπει κάποτε στη χώρα αυτή να αρχίσουμε να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους. Η άρση της απαγόρευσης ιδιωτικών πανεπιστημίων είναι ένα φιλελεύθερο, όχι νεοφιλελεύθερο, μέτρο. Νεοφιλελεύθερη θα ήταν η ιδιωτικοποίηση/πώληση σε ιδιώτες όλων των δημόσιων πανεπιστημίων της χώρας. Κατά τη γνώμη μου, ο κ. Μάνος είναι φιλελεύθερος, όχι νεοφιλελεύθερος. Και καλά θα κάνουν οι πραγματικοί νεοφιλελεύθεροι να μη δηλώνουν «φιλελεύθεροι» γιατί δυσφημίζουν έτσι τον φιλελευθερισμό.

32 Σχόλια to “Φιλελευθερισμός vs Νεοφιλελευθερισμός”

  1. apolis Says:

    MMM, not close.
    Νεοφιλελευθερισμός είναι κίνημα movement, που προσπαθεί να επαναφέρει τις κλασικές αρχές του οικονομικού φιλελευθερισμού στην διαχείριση της οικονομίας. ο όρος είναι Neo classical liberalism. Δεν συγκεκριμενοποιείται σε καθαρά κερδοσκοπικό, π.χ. τα πανεπιστήμια ως ΝΠΙΔ με ανταγωνισμό μεταξύ τους είναι μέσα στον πνεύμα του ΝεοΦιλελευθερισμού. Ως οικονομικό κίνημα δεν έχει ανήκει σε κάποια ιδεολογία συγκεκριμένα. Μπορεί να εκφραστεί από συντηρητικούς (Θάτσερ, Ρήγκαν), κουμουνιστές(Deng Xiaoping) Σοσιαλδημοκράτες(Μπλαίρ, Σημίτης) και φυσικά φιλελεύθερους. Μόνο που οι φιλελεύθεροι δεν υπήρχαν μεταξύ 1950-2007 ή ήταν απλά μειοψηφία.

    Φιλελευθερισμός πάλι είναι πολιτική φιλοσοφία που αποδέχεται τον οικονομικό, πολιτικό και κοινωνικό φιλελευθερισμό. Με άλλα λόγια ο νεοφιλελευθερισμός είναι αναπόσπαστο κομμάτι του φιλελευθερισμού, ο λόγος οτι η ελεύθερη αγορά λειτουργεί ως αποκεντρωτικός μηχανισμός της εξουσίας.

    Το κακό όνομα στον νεοφιλελευθερισμό δίνεται όταν εξασκείται από συντηρητικούς ή κομουνιστές. Οι οποίοι μειώνουν μεν την οικονομική εξουσία του κράτους, αλλά αυξάνουν την πολιτική και κοινωνική επιβολή τους. Κλασικό παράδειγμα η Κίνα και λιγότερο η Θάτσερ με τον κολλητό σου τον Ρήγκαν.

    Απο την ελληνική μπλοκόσφαιρα αν μου λέγανε να πω ποιος είναι νεοφιλελεύθερος και όχι απαραίτητα φιλελεύθερος, θα επέλεγα εσένα λόγο διάφορων σκέψεων σου στο άλλο μπλόκ, όπως την τιμωρία των παίδων με κάνα χαστουκάκι που και πού.

  2. vasilis.t. Says:

    Ο οικονομικός φιλελευθερισμός έχει ταυτισθεί με μείωση του κρατισμού και τον περιορισμό των παρεμβάσεων του κράτους.

    Το ιδιωτικό μονοπώλιο και σήμερα μόνο μονοπώλια υπάρχουν δεν προστατεύει τον πολίτη.

    Ο ριζοσπαστικός φιλελευθερισμός, αναγνωρίζει την ελευθερία της αγοράς με τη ρυθμιστική παρέμβαση του κράτους.

    Το κράτος προστατεύει, υπάρχει έτσι κοινωνική δικαιοσύνη

  3. ποιητής Φανφάρας Says:

    Θέμης Λαζαρίδης λέει:
    ………. Οτιδήποτε δεν ταιριάζει στη σοβιετική, κρατικιστική κοσμοθεωρία της παραδοσιακής αριστεράς στηλιτεύεται ως «νεοφιλελευθερισμός»…….
    ………η παλαιολιθική αριστερά προσπαθεί να διαβάλει κάθε μέτρο εκσυγχρονισμού της χώρας………

    ===================

    Μην κυνηγάτε άλλα φαντάσματα. Κανείς δεν εκπροσωπεί κάτι που δεν υπάρχει. Φτάνει πια αυτή η σοβιετοφοβία! Περισσότερο μιλούν για το σοβιετικό κατασκεύασμα οι αντικομμουνιστές, παρά οι ίδοι οι κομμουνιστές!
    Δεν επιτρέπεται η χρήση μιας τέτοιας εριστικής, ”διαχωριστικής” και υπεραπλουστευμένης φρασεολογίας από πανεπιστημιακούς καθηγητές και επομένως από παιδαγωγούς!
    Αν θέλετε να δείτε τι σημαίνει φιλελευθερισμός και τι νεοφιλελευθερισμός, ανοίξτε ένα λεξικό ή διαβάστε λίγη ιστορία και μην σπέρνετε το μίσος και τη διχόνοια στον κοσμάκη!

    Φιλελευθερισμός είναι το σύνολο των ιδεών ή το φιλοσοφικό ρεύμα που θέτει ως κύριο στόχο τη θρησκευτική, πολιτική ή οικονομική ελευθερία του ατόμου. Ο όρος όμως χρησιμοποιείται για διάφορες ιδεολογίες ή από διαφορες ιδεολογίες, οι οποίες δε συνδέονται απαραίτητα μεταξύ τους.
    Ένας κομμουνιστής (όπως και ένας μη κομμουνιστής) θα μπορούσε να είναι κάλλιστα οπαδός του ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ή του ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΥ! Όλοι οι εθνικοαπελευθερωτικοί αγώνες του λαού μας εξάλλου ήταν έκφραση του πολιτικού και κοινωνικού φιλελευθερισμού. Η εθνική αντίσταση (στην οποία συμμετείχαν και οι κομμουνιστές) επίσης.

    Ο νεοφιλελευθερισμός είναι μία ακραία φιλελεύθερη ( ; ) ιδεολογία που έχει σαν στόχο (για τους οπαδούς του) την πλήρη απελευθέρωση της αγοράς και της κοινωνίας από την κρατική παρέμβαση και (για τους αντιπάλους του) την πλήρη κυριαρχία της αγοράς και των συμφερόντων των πολυεθνικών εταιριών, που ανασυντάχθηκαν για να κερδίσουν όσα προνόμια έχασαν κατά τη διάρκεια του μεταπολεμικού κεϋνσιανού συμβιβασμού. Υποτίθεται επίσης ότι η ιδεολογία αυτή κυριαρχεί πλέον παγκοσμίως, έχοντας ως κύρια ερείσματα τον παγκόσμιο καπιταλισμό και τις Η.Π.Α., αλλά και αρκετούς σοσιαλδημοκράτες Ευρωπαίους πολιτικούς.
    Ο νεοφιλελευθερισμός τείνει να αντικαταστήσει τον κλασσικό φιλελευθερισμό, είναι σαφώς περισσότερο δογματικός και χαρακτηρίζεται από άκρατο οικονομισμό και ”άκαρδο” ρεαλισμό. Ήταν λοιπόν αναμενόμενο να θεωρηθεί η επίσημη ιδεολογία της παγκοσμιοποίησης. Άλλωστε, πολλοί θα υποστήριζαν ότι το φαινόμενο της παγκοσμιοποίησης ήρθε σαν αποτέλεσμα της ιδεολογικής κυριαρχίας του νεοφιλελευθερισμού, τουλάχιστον στις τάξεις των οικονομικών ελίτ.

    Όταν λοιπόν κάποιος κατηγορεί τις πολιτικές του κεφαλαίου σαν νεοφιλελεύθερες (και όχι σαν φιλελεύθερες), το κάνει γιατί κατά βάθος ξέρει (ή ελπίζω να ξέρει) ότι ο πραγματικός φιλελευθερισμός δεν ανήκει σε καμμιά παράταξη, σε κανένα ρεύμα, σε κανένα κόμμα.

    Θα πω και πάλι:
    Μη χωρίζετε τον κοσμάκη, μη διαστρεβλώνετε τις ένννοιες, μη γενικεύετε, μην απαξιώνετε ιδεολογίες.
    Ιδιαίτερα αυτές τις άγιες μέρες αγαπήστε περισσότερο τον εαυτό σας και αγκαλιάστε τον πλησίον σας.

    Σε λίγες ώρες θα αναστηθεί ο Χριστός…
    Για ΟΛΕΣ και ΟΛΟΥΣ!

    ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ!!!

  4. libertarian Says:

    δεν υπάρχει νεοφιλελευθερισμός, αυτό στην πραγματικότητα είναι κλασικός φιλελευθερισμός. Αν θεωρήσουμε ότι υπάρχει τότε η διαφορά είναι ότι ο νεοφιλελευθερισμός αναγνωρίζει κάποια κρατική παρέμβαση (πχ ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα) ενώ ο κλασικός που είναι ασύδοτος, άκαρδος κλπ κλπ όχι (το Κράτος υπάρχει για να προστατεύει τους πολίτες από φόνο, κλοπή και απάτη μόνο).

  5. Θεμης Λαζαριδης Says:

    Βλέπω ότι επικρατεί πλήρης σύγχυση. Ας πάρουμε και τη γνώμη της Βικιπαίδειας:

    http://en.wikipedia.org/wiki/Liberalism

    http://en.wikipedia.org/wiki/Neoliberalism

    Την έκφραση «ριζοσπαστικός φιλελευθερισμός» (εφεύρεση του Καραμανλή του πρεσβύτερου; ) ποτέ δεν την κατάλαβα. Κανονικά θα έπρεπε να σημαίνει «ακραίος φιλελευθερισμός» αλλά οι πολιτικές του Καραμανλή ήταν αρκετά κρατικιστικές («σοσιαλμανία» κτλ).

    Ώστε «σπέρνω το μίσος και τη διχόνοια»; Γιατί, επειδή ασκώ κριτική; Δηλαδή πρέπει να κουκουλώνουμε τις διαφορές μας για να παρουσιαζόμαστε ενωμένοι; Αφού δεν είμαστε. Εγώ δεν έχω τίποτα κοινό με αυτούς που πάλεψαν την αναθεώρηση του άρθρου 16.

  6. ποιητής Φανφάρας Says:

    ….από βιασμό όχι? (κυριολεκτικά και μεταφορικά)
    Αυτά είναι τα μόνα εγκλήγματα από τα οποία δικαιούσαι να ζητήσεις κρατική προστασία? Είναι δυνατόν η επιχειρηματολογία σου να φανεί σε κάποιον σοβαρή?

    Μη διαφημίζετε με αυτόν τον τρόπο τα ιδεολογήματά σας και τις επιδιώξεις σας και μην προσπαθείτε να τις κάνετε αρεστές και αποδεκτές από όλους! Υπάρχει και η αλήθεια. Προσεγγίστε την (μέσα ΚΑΙ από την ιδεολογία σας), αλλά κρατάτε τα μάτια και τα αυτιά σας ανοιχτά σε οτιδήποτε ακούτε. Μην αρνείστε να το υιοθετήσετε, αν είναι καλύτερο. Η πρόοδος δεν έρχεται μέσα από τον φανατισμό και τη μισαλλοδοξία, αλλά μέσα από τη γνώση, την επιστήμη, τη σύνθεση και την εμπειρία. Καμμιά παράταξη δεν κατέχει την ΑΠΟΛΥΤΗ ΑΛΗΘΕΙΑ. Κανένα κόμμα δεν εκφράζει το όλον. Γι αυτό λέγεται και κόμμα (κομμάτι δηλαδή)

  7. ποιητής Φανφάρας Says:

    Σχετικά με το μίσος και τη διχόνοια μιλούσα γενικά, όχι προς τον κ. Λαζαρίδη. Είχα αλλάξει άλλωστε παράγραφο

  8. papaioannou Says:

    Υπάρχει ο φιλελευθερισμός και το αντίπαλο δέος αυτού που είναι η Δεσποτεία Η Δεσποτεία έγινε «πεφωτισμένη» την εποχή του διαφωτισμού με στόχο να τον σταματήσει αλλά και να εκσυγχρονιστεί για να επιβιώσει.
    Ο φιλελευθερισμός στην πορεία και καθώς η δημοκρατία γίνονταν κοινός τόπος απόκτησε και οικονομική διάσταση. Μπορούμε να πούμε ότι χωρίσθηκε σε δυο μέρη
    Τον οικονομικό φιλελευθερισμό και τον πολιτικό. Ο οικονομικός λόγω του ότι ήρθε μεταγενέστερα αποκλήθηκε «νεοφιλελευθερισμός»!

    Όλα τα σύγχρονα κόμματα που θεωρούν τον κοινοβουλευτισμό αυτονόητο και σέβονται την Δημοκρατία, δουλεύουν πάνω στον πολιτικό φιλελευθερισμό. Η δοσολογία ανάμεσα στον πολιτικό φιλελευθερισμό και στον οικονομικό τους δίνει το πολιτικό τους στίγμα.

    Ο Δεσπότης για τους νεοφιλελεύθερους σήμερα είναι το κράτος!

  9. ποιητής Φανφάρας Says:

    Θεμης Λαζαριδης λέει:
    Απρίλιος 26, 2008 σε 7:29 μ.μ
    Βλέπω ότι επικρατεί πλήρης σύγχυση………
    ……..Εγώ δεν έχω τίποτα κοινό με αυτούς που πάλεψαν την αναθεώρηση του άρθρου 16.
    ================

    Σύγχυση δεν επικρατεί όταν εκφράζεται η διαφορετική γνώμη (ή όταν διατυπώνεται η διαφορετική γνώση). Σύγχυση επικρατεί όταν επιδιώκεται σώνει και καλά η συμφωνία και όταν διατυπώνεται μια άποψη μέσω της απαξίωσης της άλλης πλευράς!
    Κ. Λαζαρίδη (ή Θέμη, για να μην μπερδευόμαστε με τους πολλούς πληθυντικούς), έχεις πολλά κοινά με αυτούς που πάλεψαν την αναθεώρηση του άρθρου 16. Είσαι πανεπιστημιακός καθηγητής (στις ΗΠΑ, αν δεν κάνω λάθος) και αυτοί είναι συνάδελφοί σου στην Ελλάδα και άλλοι εν δυνάμει φοιτητές σου. Αγωνιάτε όλοι για το καλό της παιδείας. Αυτό είναι το κοινό και το πιο σημαντικό. Θέλετε όλοι να δείτε την ανάπτυξη στην έρευνα και την αξιοκρατία στα πανεπιστήμια (ή τουλάχιστον πρέπει να θέλετε). Η διαφορά είναι ότι έχετε άλλες αφετηρίες, άλλες αναφορές και, δυστυχώς, άλλα »ιδεολογικά κολλήματα».
    Δεν είπα ότι πρέπει σώνει και καλά να συμφωνούμε, αυτό θα ήταν άχαρο. Πρέπει όμως να επιδιώκουμε την καλύτερη λύση για ΟΛΟΥΣ και όχι μόνο για την πάρτη μας!
    Εξάλλου, αν ήθελες να συμφωνούμε, ως χημικός, θα επέλεγες ένα πιο »αποδεκτό» θέμα, που θα αφορούσε, ας πούμε, στα »οξέα, στις βάσεις και στα άλατα»!!
    χαχαχαχα🙂

  10. AAT Says:

    Σε ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο με τίτλο «Η Επίσημη Ιδεολογία της Παγκοσμιοποίησης: “Νεοφιλελευθερισμός”, Φιλελευθερισμός και Οικονομική Επιστήμη», που δημοσιεύτηκε στην Express (29/2/2004), ο Αριστείδης Ν. Χατζής (*) επιχειρηματολογεί ότι δεν υπάρχει αλλά ούτε και υπήρξε ποτέ ιδεολογία με το όνομα “νεοφιλελευθερισμός”.
    «Υπάρχει μόνο “νεοφιλελεύθερη” οικονομική πολιτική, η οποία όμως ασκείται κυρίως από τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα» λέει.

    Υποστηρίζει ότι ο όρος “νεοφιλελευθερισμός” είναι ένας νεολογισμός κάποιων ερευνητών της δεκαετίας του ’60 και ότι ο όρος αυτός δεν χρησιμοποιείται στο εξωτερικό με την έννοια που του δίνεται στην Ελλάδα (όπου χρησιμοποιείται κατά κόρον).

    Στην Ελλάδα, ο όρος αυτός «έγινε περισσότερο γνωστός μέσα από τα κείμενα δύο Ελλήνων φιλελεύθερων διανοουμένων, του Ανδρέα Ανδριανόπουλου και του Γιάννη Λούλη»

    Ο συγγραφέας εξηγεί ότι: «Το φαινόμενο που (κακώς) ονομάστηκε “νεοφιλελευθερισμός” πρωτοπαρουσιάστηκε στις αρχές της δεκαετίας του ’80 και συνεχίζει να πρωταγωνιστεί στις διεθνείς εξελίξεις. Δεν πρόκειται όμως για τίποτε άλλο παρά για την επιστροφή των κυβερνήσεων των δυτικών (και έπειτα και των ανατολικών) χωρών της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής στις αρχές της οικονομίας της αγο­ράς». «Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται πλέον σε όλα τα κράτη της υφηλίου, ασχέ­τως πολιτεύματος, κοινωνικού ή οικονομικού συστήμα­τος και γεω­γραφικής θέσης».

    «Η επιστροφή όμως αυτή στην αγορά δεν βασίζεται σε ιδεολογικές φιλελεύθερες αρχές, αλλά στην τήρηση των όρων που θέτει η παντοδύναμη και ανεξέλεγκτη πλέον παγκόσμια αγορά. Ταυτόχρονα όμως, σε μία σειρά περιορισμένων παρεμβάσεων που μόνο σκοπό έχουν την καλύτερη λειτουργία της και το ξεπέρασμα των προβλημάτων που αυτή τυχόν δημιουργεί».

    «Ουσιαστικά, συντηρητικοί και σοσιαλιστές, φιλελεύθεροι και πρώην κομμουνιστές, δεξιοί και αριστεροί, ακολουθούν την ίδια οικονομική πολιτική τα τελευταία δέκα περίπου χρόνια. Μια πολιτική που καθοδηγούν και πολλές φορές καθορίζουν η Διεθνής Τράπεζα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ο Διεθνής Οργανισμός Εμπορίου, ο ΟΟΣΑ και άλλοι παρόμοιοι διακρατικοί οργανισμοί».

    Επίσης, ο συγγραφέας εξηγεί το πώς «χρεώθηκε» στους Rοnald Reagan και Margaret Thatcher.

    Όλο το άρθρο στο σύνδεσμο: [h-t-t-p-://]www.phs.uoa.gr/~ahatzis/Neoliberalism.htm

    Χρόνια Πολλά σε όλους.
    Πάω για τη σούβλα, ήρθε η σειρά μου (-είμαστε παραδοσιακοί χωρίς μοτεράκι).

    (*) Αριστείδης Ν. Χατζής = Επ. Καθηγ. στο Τμήμα Μεθοδολογίας, Ιστορίας και Θεωρίας της Επιστήμης του Πανεπιστημίου Αθηνών.
    .

  11. vasilis.t. Says:

    Με τη λογική που υπάρχει μάλλον υπάρχει πρόβλημα…

    Γιατί τότε να μην καταργήσουμε την κυβέρνηση και τους βουλευτές.

    Ποιος ο λόγος να υπάρχουν, αλλά και να τους πληρώνει ο λαός.

    Για να εκφράζουν τα συμφέροντα των εταιριών που τους χρηματοδοτούν;

    Νομίζω ότι χρειάζεται να ξεκαθαρίσετε από το μυαλό σας την ομίχλη που το καλύπτει.

    Αφου το κανετε, δειτε ορους όπως,

    ΔΗΜΟΣΙΑ ΑΡΧΗ
    ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΣ
    ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΙΣΤΗ
    ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ
    ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΡΓΑΝΑ κ.τ.λ.

    Χρόνια πολλά. Χριστός Ανεστη.

  12. ποιητής Φανφάρας Says:

    Χριστός Ανέστη, Χρόνια Πολλά (και πάλι)

    Θέμη, επιτέλους, μετά από καιρό, επέλεξες ένα πολύ ωραίο θέμα για συζήτηση, έστω και αν αυτό προσεγγίζεται αρκετές φορές με επιπολαιότητα και φανατισμό. Σίγουρα έχει περισσότερο ενδιαφέρον από την αξιολόγηση κάποιου μπούλη βΟλευτάκου!

    Θα προσθέσω, με την άδειά σου, μερικά ακόμα σχόλια στα παραπάνω, που έχω ήδη πει:
    Η έννοια του φιλελευθερισμού έχει αλλάξει δυστυχώς σημασία με το πέρασμα των χρόνων και των αιώνων. Στο παρελθόν σήμαινε άλλα πράγματα, σε κάποιες χώρες σημαίνει κάτι άλλο, κάποτε αυτή η λέξη παρέπεμπε αλλού.
    Κάποιος που, κατά τον 18ο ή τον 19ο αιώνα, ήταν επαναστάτης και δήλωνε φιλελεύθερος, οπαδός του πολιτικού και του κοινωνικού φιλελευθερισμού, της ελευθερίας, της ανεξαρτησίας των λαών και της απελευθέρωσης των σκλάβων από τα δεσμά της δουλείας, σήμερα ίσως να δήλωνε σοσιαλιστής ή κομμουνιστής.
    Ένας όμως καλός, υπάκουος και »ήσυχος» σοβιετικός κομμουνιστής της σταλινικής περιόδου, αν ζούσε κατά την περίοδο της επτάχρονης δικτατορίας των συνταγματαρχών στην Ελλάδα, ίσως να ήταν ένας ρουφιάνος της ασφάλειας!
    Θέλω να πω ότι οι λέξεις και οι έννοιες είναι σχετικές, ανάλογα με τη χώρα και την εποχή στην οποία αναφέρονται.
    Δεν ξέρω πόσοι από τους σημερινούς οπαδούς του (οικονομικού) »φιλελευθερισμού» θα υπεράσπιζαν με τη ζωή τους το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης του ατόμου ή θα πρωτοστατούσαν στην (καθαρά φιλελεύθερη) επανάσταση του 1821. Μάλλον τα συμφέροντα του κοτζαμπάση θα υπερασπίζονταν, προκειμένου αυτός να αυξήσει τα κέρδη του και να εξασφαλιστεί έτσι το δήθεν »κατώτερο εγγυημένο εισόδημα» του σκλάβου ραγιά (χαχαχαχα). Μην ξεχνάμε άλλωστε ότι κοτζαμπάσηδες και ραγιάδες υπήρχαν και υπάρχουν, είτε μεταφορικά είτε κυριολεκτικά!
    Όπως λοιπόν ο κομμουνισμός ξεκίνησε σαν επαναστατικό κίνημα, σαν ελπίδα για ελευθερία και ισότητα και κατάντησε ένας ακόμα γραφειοκρατικός μηχανισμός (σε πολλές χώρες), έτσι και ο »φιλελευθερισμός» έχει χάσει στις μέρες μας το πραγματικό του νόημα. Γι αυτό, όποιος πραγματικά τον σέβεται, οφείλει να του προσδίδει κάποιους επιθετικούς προσδιορισμούς (π.χ. νέο-, οικονομικός κλπ).

    Άλλο παράδειγμα: Η τρομοκρατία. Για αιώνες τρομοκρατία ήταν η πολιτική που ακολουθούσε μια επαναστατική κυβέρνηση, προκειμένου να εκκαθαρίσει τους ιδεολογικούς και πολιτικούς της αντιπάλους και να ισχυροποιήσει την εξουσία της (π.χ. Γαλλική Επανάσταση-Ροβεσπιέρος, Επανάσταση 1917-Λένιν κλπ κλπ). Σήμερα όμως με τον όρο τρομοκρατία εννοούμε – κακώς – κάτι εντελώς διαφορετικό.

    Κατά βάση, οι άνθρωποι χωρίζονται σε προοδευτικούς και συντηρητικούς.
    Οι προοδευτικοί μπορεί να είναι κομμουνιστές, φιλελεύθεροι, αριστεροί, κεντρώοι, δεξιοί, νεοδημοκράτες, πασοκτζήδες, κουκουέδες, ανένταχτοι, σοσιαλιστές, χριστιανοί, άθεοι, αδελφές, βιομήχανοι, εργάτες κλπ κλπ.
    Οι συντηρητικοί μπορεί να είνα επίσης κομμουνιστές, φιλελεύθεροι, αριστεροί, κεντρώοι, δεξιοί, νεοδημοκράτες, πασοκτζήδες, κουκουέδες, ανένταχτοι, σοσιαλιστές, χριστιανοί, άθεοι, αδελφές, βιομήχανοι, εργάτες κλπ κλπ.
    Αντίφαση; Όχι. Σύγχυση; Καμμία! Ένας εργάτης για παράδειγμα, μπορεί να είναι προοδευτικός, όταν διεκδικεί τα δικαιώματά του και αγωνίζεται για ένα καλύτερο αύριο, δικό του ή της κοινωνίας. Είναι συντηρητικός όμως, όταν γυρίζει στο σπίτι του και σαπίζει στο ξύλο τη γυναίκα του ή αδιαφορεί για το παιδί του.

    Το πόσο φιλελεύθεροι είμαστε, φίλες και φίλοι, το αποδεικνύουμε καθημερινά στην πράξη, όταν υπερασπιζόμαστε την ελευθερία και τα ατομικά δικαιώματα, όχι τόσο τα δικά μας (τότε θα ήμασταν απλώς συμφεροντολόγοι), όσο των άλλων.
    Ας μην κολλάμε ταμπέλες σε κανέναν.

    Τα ράσα δεν κάνουν τον παπά!!

  13. Dimitris Says:

    Ποιητή Φανφάρα παρατηρώ τον τρόπο γραφής σου εδώ και καιρό σε πολλά και διάφορα θέματα και διαπιστώνω την ποιότητα του λόγου σου, τη δυνατότητα σου να βλέπεις και το δέντρο και το δάσος και παράλληλα την ευχέρεια σου να χρησιμοποιήσεις φρασεολογία που κοσμεί το παρών blog αλλά και απαράμιλλη διάθεση πολιτικού αντιλόγου επιχειρημάτων.

    Μπράβο φίλε μου!!!

  14. ποιητής Φανφάρας Says:

    Dimitris,
    Μπα, δε νομίζω… ένας ανόητος »πτωχαλαζών χαβαλετζής» είμαι… τίποτα άλλο

  15. Dimitris Says:

    Μέχρι και τη μετριοφροσύνη την εκφράζεις με χιούμορ περιεχομένου που στηρίζει ακριβώς όσα σημείωσα προηγουμένως. Λοιπόν μπράβο σου φίλος.

    Όλα αυτά τα τόνισα γιατί χαίρομαι που υπάρχουν άτομα που νιώθουν την αξία του ουσιαστικού διαλόγου βάσει τεκμηριωμένων επιχειρημάτων!

    Χρόνια πολλά σε όλους και μακάρι να τίθενται συχνότερα τέτοιου είδους ενδιαφέροντα ζητήματα ώστε είτε να παρατηρούμε ενδιαφέρουσες απόψεις όπως του φίλου ποιητή Φανφάρα, είτε να συμμετέχουμε αποτυπώνοντας την δική μας ματιά στα θιγόμενα ζητήματα.

  16. Γιάννης Says:

    Άρα βασικά πρέπει να προσπαθήσουμε να φέρουμε στο φιλελευθερισμό την αρχική του έννοια και αξία. Με το να τον συκοφαντούμε δεν κερδίζουμε τίποτα…

  17. ποιητής Φανφάρας Says:

    Γιάννη,
    Αυτό που λες δεν συμφέρει τα »αφεντικά» μας.
    Φαντάσου να είμαστε:
    1) Φιλελεύθεροι (να αγαπάμε και να υπερασπιζόμαστε την ελευθερία και να παλεύουμε για τα ατομικά δικαιώματα τα δικά μας και των άλλων)
    2) Εθνικόφρωνες (με τη σωστή έννοια του όρου). Να φρονούμε δηλαδή εθνικά. Να αγαπάμε και να υπερασπιζόμαστε την πατρίδα μας και να θυσιαζόμαστε γι αυτήν όταν η ανάγκη το απαιτήσει
    3) Κομμουνιστές: Να πιστεύουμε στην ισότητα, στη δικαιοσύνη και στην κοινοκτημοσύνη των μέσων παραγωγής
    4) Χριστιανοί: Να αγαπάμε τον πλησίον μας, να τον συγχωρούμε και και να τον βοηθούμε, όταν μας έχει ανάγκη

    Τότε τι χρείαν έχομεν προστατών, βΟλευτών και λοιπών αφεντικών;

  18. Γιάννης Says:

    Ας είμαστε φιλελεύθεροι αρχικά..και από τα υπόλοιπα διαλέγει ο καθένας με τι συμφωνεί…

    Φυσικά και δε χρειαζόμαστε προστάτες, βΟλευτές και αφεντικά…αλλά χρειαζόμαστε μια λειτουργική δημοκρατία!

  19. ποιητής Φανφάρας Says:

    Ας ξαναδώσουμε στις λέξεις και στις έννοιες την αρχική, σωστή τους διάσταση και σημασία:
    Φιλελευθερισμός είναι η αγάπη προς την ελευθερία και η υπεράσπιση των ατομικών δικαιωμάτων του ανθρώπου. Φιλελευθερισμός δεν σημαίνει να υποστηρίζουμε τα δικαιώματα των λίγων εις βάρος των δικαιωμάτων των πολλών. Φιλελεύθερος δεν είναι ο Μάνος και ο Μπλαιρ. Φιλελεύθερος ήταν ο Υψηλάντης, ο Σολωμός, ο Γαριβάλδης…
    Πατριωτισμός είναι η αγάπη προς την Πατρίδα και όχι τα παχιά λόγια στα μπαλκόνια. Πατριώτες δεν είναι οι πατριδοκάπηλοι. Πατριώτης είναι ο ανώνυμος φαντάρος που έπεσε στην πρώτη γραμμή του μετώπου, ο αντιστασιακός, που προτίμησε να θυσιαστεί, παρά να υποδουλωθεί.
    Κομμουνισμός δεν είναι η γραφειοκρατία. Κομμουνιστής δεν ήταν ο ρουφιάνος επί Τσαουσέσκου. Κομμουνιστής ήταν ο δεκαοχτάχρονος που στήθηκε στον τοίχο στην Καισαριανή και φώναξε »Ζήτω η Ελλάδα». Κομμουνιστής είναι (και ας μην το ξέρει) ο πολύτεκνος μεροκαματιάρης που σηκώνεται στις τρεις τα ξημερώματα για να πάει να ξεφορτώσει στην ιχθυόσκαλα στο Πέραμα.
    Χριστιανισμός δεν είναι το εμπόριο ελπίδας. Χριστιανός δεν είναι ο ιεροεξεταστής και ο κοιλαράς παπάς με τα χρυσά. Χριστιανισμός είναι η αγάπη και η συγγνώμη. Χριστιανός ήταν ο Κοσμάς ο Αιτωλός και ο ανώνυμος πιστός.
    Επανάσταση δεν είναι η εφεύρεση της Kolynos και της επαναστατικής πάνας-βρακάκι. Επαναστάσεις έγιναν το 1776, το 1789, το 1821, το 1871, το 1917… Επαναστάτης δεν είναι ο εφευρέτης της τσιχλόφουσκας, ούτε της σερβιέτας με φτερά προστασίας! Επαναστάτης ήταν ο Χριστός, ο Σπάρτακος, ο Ροβεσπιέρος, ο Ρήγας, ο Παπαφλέσσας…

    Το ότι κάποιος βαφτίζει τον εαυτό του φιλελεύθερο, κομμουνιστή, δημοκράτη ή χριστιανό δεν σημαίνει ότι αποκτά στ’ αλήθεια αυτήν την ιδιότητα.
    Ο συντηρητικός, οπισθοδρομικός και συμφεροντολόγος, που επιλέγει να ονομάζεται φιλελεύθερος, δεν αναβαπτίζεται. Αυτογελοιοποιείται!!!

  20. Γιάννης Says:

    Συμφωνώ επί το πλείστον με αυτά που γράφεις.. αλλά δεν μπορώ να καταλάβω πχ γιατί λες ότι ο Μάνος δεν είναι φιλελεύθερος…
    Ο οικονομικός φιλελευθερισμός είναι και αυτός κομμάτι του φιλελευθερισμού… Ο καπιταλισμός προασπίζει πολύ περισσότερο τα συμφέροντα των πολλών σε σχέση με άλλα οικονομικά συστήματα. Αυτό που λέγεται συχνά ότι «ο καπιταλισμός κάνει τους φτωχούς φτωχότερους και τους πλούσιους πλουσιότερους» είναι μια αισχρή συκοφαντία που δε βασίζεται σε καμία σοβαρή επιστημονική μελέτη αντίθετα με τον υπαρκτό σοσιαλισμό που εξίσωσε όλα τα κοινωνικά στρώματα προς τα κάτω και τα αποτελέσματά του είναι ορατά ακόμα και σήμερα σε πολλές χώρες της πρώην ΕΣΣΔ…

    Αλλά σίγουρα δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε σε όλα ποιητή… Πάντως σε γενικές γραμμές έχεις δίκιο και αυτά που περιέγραψες πιο πάνω έχουν εκφραστεί και από τον Αντώνη Σαμαρά που μιλάει για τις έννοιες της «υπέρβασης» και «της οικονομικής διάχυσης»…δηλαδή να πάρουμε τα θετικά σημεία του καπιταλισμού, του κομμουνισμού κλπ, να τα συνενώσουμε και να τα κάνουμε να «δουλέψουν»!

  21. ποιητής Φανφάρας Says:

    Δεν μίλησα για καπιταλισμό, δεν μίλησα για »υπαρκτό» σοσιαλισμό, δεν μίλησα για συστήματα.
    Το ακριβώς αντίθετο έκανα. Μίλησα για ιδέες και ιδεολόγους, για την εκμετάλλευσή τους και την λανθασμένη »ενσωμάτωσή» τους σε αυτά τα συστήματα (ο κομμουνισμός δεν ανακαλύφθηκε το 1917, ούτε ο φιλελευθερισμός το 1989).
    Ίσως τώρα καταλαβαίνουν μερικοί γιατί κάποιοι ρομαντικοί ή »γραφικοί», όταν αναφέρονται στην εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, δεν χρησιμοποιούν την ιερή λέξη Φιλελευθερισμός, αλλά την απαξιωτική έκφραση νεοφιλελεύθερη πολιτική. Ο Φιλελευθερισμός δεν ανήκει σε κανέναν, γιατί απλούστατα όλοι οφείλουμε να είμαστε (ή να προσπαθούμε να είμαστε) φιλελεύθεροι, έτσι ώστε να ελπίζουμε ότι θα γίνουμε κάποτε ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ!

    Μην αναφέρεσαι σε συγκεκριμένους πολιτικούς. Καταλαβαίνω ότι σου είναι συμπαθείς. Δεν μιλάω όμως σε τέτοια βάση

  22. Γιάννης Says:

    Η οπτική σου είναι σωστή, απλά ανέφερα το Μάνο γιατί τον ανέφερες κι εσύ σε προηγούμενο ποστ…

  23. Ioannis Brilakis Says:

    Θέμη,
    Ο Νοεφιλελευθερισμός δεν έχει συγκεκριμένο ιδεολογικό πλαίσιο. Αν διαβάσεις και από το wikipedia, η λέξη αυτή στην ουσία γκρουπάρει διάφορες θεωρίες μαζί, χωρίς να τους δίνει συνοχή. Η περιγραφή που έκανες ανήκει στη λέξη libertarianism.

  24. Τζένη Says:

    Θέμη καταρχήν είναι πολύ λάθος να τοποθετείς τον χαγιακ στους δευτερους. Αυτό που σήμερα στην αμερική ονομάζεται liberals και liberalism μοιάζει περισσότερο με τον προηγούμενο προ αλαβάνου ΣΥΝασπισμο, δεν έχει καμία σχέση με φιλελευθερισμό παρά μόνο στην κοινωνική πολιτική οπτική. Βεβαια παλαιότερα ο ορος λιμπεραλ αποικόνιζε ακριβώς αυτό που έσυ χαρακτηρίζεις νεοφιλελευθερο, αλλά σημέρα ο όρος έχει εκφυλιστεί. Αυτοί που σήμερα ονομάζονται liberals στις ΗΠΑ, είναι με διαφορά ο πιο μισητός πολιτικός χώρος και για τον χαγιακ και για τον μιλτον και τους υπόλοιπους. Ο Χαγιακ ήταν το ευαγγέλιο της μέγαλης σιδηράς Κυρίας. Και ο χαγιακ και ο μιλτον συνηθιζουν να προσδιορίζουν τον πολιτικό τους χώρο ως classic liberalism, pre Great Depression liberalism, αντί του σημερινού όρου με την ανόητη λέξη Libertarian. Εσείς είστε οι δυσφημιστές,θα επρεπε να μην δηλώνετε φιλελεύθεροι, αλλά αυτό που είστε: σοσιαλοδημοκράτες.(οπου βέβαια το πρώτο συνθετικό της λέξης καντεύει να καταβροχθίσει εντελώς το δεύτερο)

    Επίσης αντιπαρέρχομαι των χαρακτηρισμών που έκανες περι κατώτατου μισθού. Κατάλαβε η τουλάχιστον σεβάσου οτι και εγώ ως κατώτερος εργαζόμενος ειμαι υπέρ του κατώτερου εργαζομένου μονό που πιστεύω οτι ο κατώτατος μισθός κανεί ζημια ακριβώς στον κατώτερο και κατώτατο εργαζόμενο. Βλέπεις εσείς παραβλέπετε οτι ο πραγματικός κατώτερος μισθός είναι μηδέν(ανεργία).

  25. vasilis.t. Says:

    Η δημόσιες αρχες λειτουργούν σύμφωνα με το ισχύον δίκαιο της χώρας όπως αυτό προσδιορίζεται στο Σύνταγμα και στους νόμους του κράτους, το σύνταγμα και οι νόμοι είναι κοινωνικό κεκτημενο, δεσμεύουν δε, τα δημόσια όργανα, τους υπαλλήλους και τους θεσμούς. Άρα καμία ενέργεια της διοίκησης δεν μπορεί να στερείται σαφούς νομικής βάσης, με την οποία πρέπει να συμφωνεί ή να εναρμονίζεται.
    Η διοίκηση οφείλει να ενεργεί σύμφωνα με το γράμμα, αλλά κυρίως με το πνεύμα του νόμου και του δικαίου

  26. Joe Says:

    Όπως ήταν αναμενόμενο-εκ του θέματος- έχει προκληθεί η απόλυτη σύγχυση.Ο καθένας βάζει στην κάθε έννοια το περιεχόμενο που του αρέσει και βγάζει αυθαίρετα συμπεράσματα.Να ξεκαθαρίσω πάντως πως θεωρώ τον εαυτό μου φιλελεύθερο και όχι νεοφιλελεύθερο διότι ο νεοφιλελευθερισμός είναι εν πολλοίς (όπως σωστά επισημάνθηκε από τον ΑΑΤ) ελληνικό κατασκεύασμα. Ο όρος νεοφιλελευθερισμός δεν συνιστά ιδεολογία αλλά χρησιμοποιείται για επιμέρους ζητήματα στην οικονομία. Οι φιλελεύθεροι (οι οποίοι λανθασμένα αποκαλούνται νεοφιλελεύθεροι) δεν είναι οι κοινωνικά ανάλγητοι κεφαλαιοκράτες που αδιαφορούν για τις κοινωνικές ανισότητες.Αυτό το οποίο λέμε είναι ότι ο μηχανισμός της αγοράς ενισχύει την κονωνική κινητικότητα (social mobility) κια αποτελεί συνεπώς το πιο σημαντικό όπλο για την καταπολέμηση της φτώχειας.Συν τοις άλλοις ο Friedman τον οποίο δεν διαχωρίζω από τον Ηαyek ή τον Popper (υπήρχαν διαφορές μεταξύ τους αλλά δεν μπορούμε να τους βάλουμε σε άλλη κατηγορία) έχει μιλήσει ξεκάθαρα για ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα.Είναι αλήθεια ότι στον φιλελευθερισμό υπάρχουν διάφορα ρεύματα κανένα όμως από αυτά δεν ονομάζεται νεοφιλελευθερισμός.Ο νεοφιλελευθερισμός είναι ο φανταστικός εχθρός που χρειαζόταν το πολιτικό σύστημα για να του φορτώσει την δικια του αποτυχία η οποία είναι απόρροια των πολιτικών του μεγάλου κράτους

  27. Νερατζιά(ή) Says:

    «μένουμε Ελλάδα» (που…παρεπιπτόντος μεταδίδεται στις 13:00 (!!!) το μεσημέρι!!! στην κρατική TV). Ποιος θα το δεί τέτοια ώρα και να «αγαπήσει» την ελλαδίτσα?????!!!!

    http://www.skai.gr/master_story.php?id=95605

  28. Γιώργης Χολιαστός Says:

    Τι ωραίες συζητήσεις!
    Ελπίζω ύστερα από αυτές να πηγαίνετε στα σπίτια σας ήσυχοι ότι κάνατε το καθήκον σας-γιατί αλλιώς για τι θα τις κάνατε;

  29. ποιητής Φανφάρας Says:

    Ίσως για τον ίδιο λόγο που εσύ παρεμβαίνεις για να ρίξεις σε αυτές τις «ωραίες συζητήσεις» και στους συνομιλητές…. ΣΚΑΤΑ!!!

    Υ.Γ. Μου αρέσουν πολύ κάποια από τα ποιήματά σου

  30. ΔΑΡΝΑΞ Says:

    Ειλικρινά δεν καταλαβαίνω γιατί εξακουλουθείτε να συζητάτε μετά την τοποθέτηση του ποιητή Φανφάρα στις 28 Απριλίου, 2008 στις 7:21 μμ. Νομίζετε ότι έχετε να προσθέσετε κάτι σε αυτά που λέει;

  31. berdemenos Says:

    o samaras kai i bakogianni ti einai?
    yparxei diafora metaksi tous?
    o karamanlhs ti einai?
    to pasok ti einai?einai socialistes ? i mipos den iparxoun pia tetoioi (diladi otan kivernoun oi «aristeroi» kivernoun san aristeroi?

    Υ.Γ. ειμαι φαν θατσερ και ρηγκαν

  32. Ιωάννης Μπριλάκις Says:

    Για τη Θάτσερ:
    http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathpolitics_1_10/10/2010_1292902

Τα σχόλια είναι κλειστά.


Αρέσει σε %d bloggers: